01YAZI
Yayın tarihi

Dikey video reklam, telefonda tam ekran izlenen 9:16 formatlı reklam filmidir ve Reels, TikTok ve Shorts akışının ana dilidir. CGI ile dikey video üretmek, yatay bir filmi sonradan kırpmak değil; sahneyi, ürünün yerini ve ölçeği baştan dikey kareye göre kurmak demektir. Bu yazıda dikey formatın hangi kararları değiştirdiğini, ne zaman dikey ve yatay çift teslim gerektiğini ve bunun gerçek işlerde nasıl göründüğünü anlatıyoruz.
Sosyal medya için CGI film planlıyorsanız hizmetin kapsamını ve formatları CGI reklam filmi prodüksiyonu sayfasında bulabilirsiniz. Burada daha çok marka tarafında verilmesi gereken kararlara odaklanıyoruz.
Dikey video reklam nedir, neden ayrı düşünülmeli?
Dikey video reklam, izleyicinin telefonu çevirmeden, ekranın tamamında gördüğü filmdir; bu yüzden ayrı bir kompozisyon mantığı ister. Yatay filmde göz soldan sağa gezinir, dikey filmde yukarıdan aşağı okur. Geniş bir manzarada yan yana duran iki öğe, dikey karede ya üst üste dizilir ya da biri kadrajın dışında kalır.
Sosyal medya akışında izleyici bir sonraki videoya geçmek için tek bir parmak hareketine uzaktadır. Film ilk anda neyi göstereceğini bilmiyorsa, dikey karenin sunduğu tam ekran avantajı boşa gider. Dikey düşünmek, fikri bu ekranda en güçlü görünecek şekilde yeniden kurmaktır.
Yatay filmi kırpmak neden yetmez?
Yatay bir filmi 9:16'ya kırpmak en hızlı yol gibi görünür, ama çoğu zaman filmin en iyi fikrini keser. Kırpılan versiyonlarda sık görülen sorunlar şunlardır:
- Ürün kenarda kalır: Yatay kompozisyonda sağa ya da sola yerleştirilen ürün, dikey kesimde yarım görünür ya da tamamen kaybolur.
- Ölçek duygusu kaybolur: Dev bir ürünü etkileyici yapan şey çevresiyle kurduğu ilişkidir; kırpınca bina, sokak ya da insan kadrajdan çıkar ve ürün sıradan bir nesneye döner.
- Kamera hareketi anlamsızlaşır: Yatay filmde soldan sağa kayan bir hareket, dikey karede boş bir ekranın içinden geçiş gibi görünür.
- Metin ve logo yer bulamaz: Platform arayüzünün kapladığı alanlarla yazı katmanı çakışır.
- Açılış zayıflar: Yatay filmin ilk karesi geniş bir ortam planıysa, dikeyde o plan hiçbir şey anlatmayan bir şeride dönüşür.
CGI'ın avantajı burada ortaya çıkar: sahne dijital olarak kurulduğu için ürünün yeri, büyüklüğü ve kameranın açısı her format için ayrı ayrı ayarlanabilir. Aynı fikir iki ayrı kadraja göre düzenlenir; biri diğerinin kesiği olmaz.
Dikey karede kadraj nasıl planlanır?
Dikey karede kadraj, ürünü ve ana hareketi ekranın orta bandına, platform arayüzünden uzak bir yere yerleştirerek planlanır. Reels ve TikTok'ta ekranın üst ve alt kısmı kullanıcı adı, açıklama ve düğmelerle kaplanır. Filmin taşıyıcı anı bu alanlara düşerse izleyici onu görmez.
Brief aşamasında konuşulması gereken kadraj kararları:
- Ürünün yeri: Ürün ya da ana görüntü ekranın merkezine yakın dursun; kenarlara taşan dev ürünlerde bile en önemli detay orta bantta kalsın.
- Ölçeğin ekseni: Dikey kare yüksekliği sever. Bir binanın cephesi, bir kule ya da yükselen bir nesne dikeyde doğal olarak güçlüdür; geniş yatay manzaralar ise yeniden düşünülmelidir.
- Metin katmanı: Başlık, fiyat ya da kampanya mesajı görüntüye gömülmesin, ayrı bir katman olarak eklensin. Böylece dil ya da mesaj değişince film yeniden üretilmez.
- Logonun anı: Logonun sürekli ekranda mı duracağı, yoksa sonda mı görüneceği baştan belirlensin; dikey karede alan dardır.
- Sessiz izleme: Birçok izleyici sesi kapalı izler. Fikir sessizken de anlaşılmalı, ses ise onu güçlendirmelidir.
Açılış anının nasıl kurulduğunu ayrıca merak ediyorsanız sosyal medya reklamında ilk saniyeler yazımızda kaydırmayı durduran altı açılış türünü örneklerle anlattık.
Dikey ve yatay çift teslim ne zaman gerekir?
Film hem sosyal medya akışında hem de geniş ekranlarda kullanılacaksa dikey ve yatay versiyon birlikte planlanmalıdır. Bunu çekimden ya da üretimden sonra değil, fikir aşamasında konuşmak gerekir; çünkü iki versiyon aynı sahneden farklı kadrajlar ister.
| Versiyon | Nerede izlenir | Neyi öne çıkarır |
|---|---|---|
| Dikey (9:16) | Reels, TikTok, Shorts, hikâyeler | Ürüne yakınlık, tam ekran etkisi, hızlı açılış |
| Yatay (16:9) | Web sitesi, YouTube, dijital ekranlar, sunumlar | Ölçek, çevreyle ilişki, sinematik geniş plan |
| Kare ya da 4:5 | Akış içi gönderiler, bazı reklam yerleşimleri | İki formatın arasında, metinle birlikte dengeli görünüm |
Çift teslim planlandığında aynı fikir iki formata ayrı ayrı yerleşir. Bu, bütçeyi ve takvimi de etkiler: versiyon ve format sayısı, bir CGI filminin maliyetini belirleyen kalemlerden biridir. Teslim paketinin nasıl tanımlandığını creative director'lar için CGI teslim süreci yazımızda ayrıntılı bulabilirsiniz.
Clytech'ten örnekler
Clytech, İstanbul ve Londra merkezli bir CGI, FOOH ve AI reklam stüdyosudur; işlerimizin önemli bir kısmı doğrudan sosyal medya akışı için dikey olarak kurgulanıyor. Aşağıdaki dört iş, dikey formatın ve çift teslimin farklı hallerini gösteriyor.
SUWEN otobüs durağı filmi: baştan dikey düşünülen fikir
SUWEN için hazırladığımız bu filmde sıradan bir otobüs durağı markanın vitrinine dönüşüyor ve koleksiyon sokak ölçeğinde görünür hale geliyor. Dikey format, filmin sosyal medya akışında dikkat çekmesi için özellikle tercih edildi. SUWEN otobüs durağı CGI filmi 58 milyonu aşkın izlenmeye ulaştı; bu başarının hikâyesini SUWEN vaka yazımızda anlattık.
SUWEN reklam filmi: aynı dil, iki kadraj
SUWEN'in reklam filmi iki versiyonla teslim edildi. Yatay versiyon geniş ekran mecralar için sinematik bir kompozisyon kuruyor. Dikey versiyonda ise kompozisyonlar mobil ekran için yeniden kurgulandı; doku ve ışıktaki incelik dikey karede de aynı etkiyi koruyor. Film Instagram ve TikTok gibi platformlar için hazırlandı.
PROJE VİDEOSU
Three stadyum filmi: ölçek dikeyde de, yatayda da
Three için üretilen filmde dev bir stadyum illüzyonu şehrin dokusuna yerleşiyor. Dikey versiyon sosyal medya için tasarlandı ve markanın enerjisini akışta durup bakılan bir ana dönüştürüyor. Yatay versiyonda geniş açı kompozisyonlar, yapının ölçeğini ve şehirle kurduğu ilişkiyi daha belirgin kılıyor; bu versiyon dijital ekranlardan sunum ortamlarına kadar farklı mecralar için üretildi.
PROJE VİDEOSU
Tadelle metro filmi: akış için kurulan bir gösteri
Dünya Kırmızı Elbise Günü'ne özel Tadelle metro filmi, baştan aşağı markaya bürünmüş bir metronun kapılarından perona binlerce çikolatanın döküldüğü gerçeküstü bir sahne kuruyor. Film sosyal medyada paylaşılmak üzere dikey formatta üretildi. Çikolata filmiyle birlikte aynı kampanyanın parçası olan iş, kampanya toplamında 45 milyonu aşkın izlendi.
Sık sorulan sorular
Dikey video reklam hangi formatta teslim edilir?
Reels, TikTok ve Shorts için standart format 9:16'dır. Kampanya planına göre aynı fikirden 16:9 yatay, kare ya da 4:5 versiyonlar da çıkarılabilir; bunlar brief aşamasında belirlenmelidir.
Yatay bir CGI filmden sonradan dikey versiyon üretilebilir mi?
Evet, ama en iyi sonuç iki format baştan planlandığında alınır. Sonradan istenen dikey versiyonda sahne yeniden düzenlenir; yalnızca kırpmak çoğu zaman ürünü ya da ölçek duygusunu keser.
Dikey video için CGI mi, FOOH mu seçmeliyim?
İkisi birbirinin alternatifi değildir; FOOH, gerçek bir mekânda geçen CGI illüzyonudur ve çoğunlukla dikey üretilir. Ürünü ayrıntısıyla göstermek istiyorsanız CGI ürün filmi, konuşulacak bir sokak anı istiyorsanız FOOH reklam prodüksiyonu daha uygundur.
Dikey format tek başına bir reklamı yaygınlaştırır mı?
Hayır. Format bir sonuç değil, bir koşuldur. Doğru kadraj ve güçlü bir açılış filmin akışta fark edilme şansını artırır; sonucu fikrin kendisi belirler.
Dikey video projenizi nasıl başlatırsınız?
İyi bir dikey CGI filmi, format kararının fikirle birlikte verildiği projelerden çıkar. Brief'inizde filmin nerede yayınlanacağını, kaç versiyon gerektiğini ve metin katmanında neyin değişeceğini yazmanız yeterli; süreç fikir ve onay, gerekiyorsa çekim, üretim, kurgu ve teslim olarak ilerler. Projenizi bizimle paylaşın, 24 saat içinde dönüş yapalım; işlerimizin tamamını görmek isterseniz şirket sunumumuza göz atabilirsiniz.